Takviyeler
Takviye edici gıda, normal beslenmeyi tamamlamak amacıyla vitamin, mineral, yağ asidi, amino asit, probiyotik ya da bitkisel kaynaklı maddeleri tablet, kapsül, toz, saşe veya sıvı halinde, belirli günlük miktarlarda sunan ürünlerin genel adıdır. Bu kategori omega 3, kolajen, probiyotik ve prebiyotik, koenzim Q10, glukozamin, saç-cilt-tırnak takviyeleri ile kadın, erkek ve çocuklara yönelik ürünleri bir araya getirir. Aşağıda alt kategorileri, etiketin nasıl okunacağını ve takviye kullanırken nelere dikkat etmeniz gerektiğini bulabilirsiniz.
Takviye Edici Gıda Nedir?
Takviye edici gıda, Türk Gıda Kodeksi'ne göre gıda sınıfında yer alan, normal beslenmeyi takviye etmek amacıyla hazırlanan ve günlük alım miktarı belirlenmiş üründür. Türkiye'de bu ürünler Tarım ve Orman Bakanlığı onayıyla piyasaya sunulur ve ambalajlarında onay numarası bulunur. Takviye edici gıdalar ilaç değildir ve çeşitli, dengeli beslenmenin yerini tutmaz.
Takviyelerde kullanılabilecek sağlık beyanları Türkiye'de resmi bir listeyle sınırlıdır. Bu beyanlar ürüne değil, içindeki besin öğesine aittir ve çoğu, öğenin üründe yeterli miktarda bulunması koşuluna bağlıdır. Örneğin EPA ve DHA kalbin normal fonksiyonuna katkıda bulunur; bu faydalı etki günde 250 mg EPA ve DHA alındığında sağlanır.
Alt Kategoriler
Takviyeler kategorisi, içerik türüne ve kullanıcı grubuna göre dokuz alt kategoriye ayrılır.
Omega 3 (Balık Yağı) Takviyeleri
Balık yağı, krill yağı ve alg yağı kaynaklı EPA ve DHA içeren kapsül ve şuruplar omega 3 (balık yağı) takviyeleri kategorisinde yer alıyor. Ürünleri karşılaştırırken toplam yağ miktarına değil, porsiyondaki EPA ve DHA miktarına bakın. Möller's Omega 3 Balık Yağı Şurubu Limonlu 250 ml ve Solgar Omega-3 950 mg 100 Softjel Kapsül bu kategorideki ürünlere örnektir.
Kolajen
Hidrolize kolajen tozları, tabletler, saşeler ve içime hazır flakonlar kolajen kategorisinde bulunuyor. Kolajenin kendisi için onaylı bir sağlık beyanı yoktur; ürünlere eklenen C vitamini, biotin ve çinko kendi beyanlarıyla anılır. Nutraxin Beauty Collagen Complex Tip 1-3 Kolajen 90 Tablet bu kategoride yer alır.
Probiyotik ve Prebiyotikler
Canlı bakteri ve maya içeren probiyotikler ile inülin gibi prebiyotik bileşenler probiyotik ve prebiyotikler kategorisinde yer alıyor. Günlük alım miktarında en az bir mikroorganizma türünden gramında en az 1,0×10⁸ kob içeren ürünlerde şu beyan kullanılabilir: "Probiyotik mikroorganizmalar bağırsak mikrobiyotasının dengelenmesine katkıda bulunur."
Saç-Cilt-Tırnak Takviyeleri
Biotini tek başına ya da çinko, selenyum ve bakırla birlikte içeren ürünler saç-cilt-tırnak takviyeleri kategorisinde bulunuyor. Biotin, çinko ve selenyum normal saçın korunmasına katkıda bulunur. Evocapil Hair Skin Nails 60 Kapsül bu kategorideki ürünlerden biridir.
Koenzim Q10
Ubikinon ve ubikinol formlarındaki koenzim Q10 takviyeleri koenzim Q10 kategorisinde yer alıyor. Q10'un kendisi için onaylı bir sağlık beyanı yoktur; kategori sayfasında formların farkı ve etiketin nasıl okunacağı anlatılır.
Glukozamin
Glukozamini kondroitin, MSM ya da kolajenle birlikte içeren tablet, kapsül ve saşeler glukozamin kategorisinde bulunuyor. Glukozamin, kondroitin ve MSM için de onaylı bir sağlık beyanı yoktur; bu ürünlerde beyanlar, eklenen vitamin ve minerallere aittir.
Kadınlar İçin Takviyeler
Kadınlara yönelik multivitaminler ile folat, demir ve D vitamini gibi öğeleri bir arada içeren ürünler kadınlar için takviyeler kategorisinde yer alıyor. Gebelik ve emzirme döneminde ürün seçimini hekiminizle yapın.
Erkekler İçin Takviyeler
Erkeklere yönelik multivitaminler ile çinko, selenyum ve magnezyum gibi öğeleri bir arada içeren ürünler erkekler için takviyeler kategorisinde bulunuyor. Bu ürünlerde beyanlar, içerikteki her besin öğesine ayrı ayrı aittir.
Çocuklar İçin Takviyeler
Şurup, damla ve çiğnenebilir tablet gibi çocuklara uygun formlardaki ürünler çocuklar için takviyeler kategorisinde yer alıyor. Redoxon Kids C, D Vitamini ve Çinko 60 Çiğnenebilir Tablet bu kategoride bulunur. Çocuğunuz için ürün ve miktar seçimini çocuk doktorunuzla yapın.
Takviye Edici Gıda Seçerken Etikette Nelere Bakılır?
Etiketteki birkaç satır, ürünleri doğru karşılaştırmanızı sağlar:
- Etken madde miktarı: Besin öğesi tablosunda her içeriğin porsiyon başına miktarını okuyun. Ürün adındaki miligram değeri bazen bileşiğin ya da yağın toplam ağırlığıdır.
- Porsiyon: Bir porsiyonun kaç tablet, kapsül, ölçek, saşe ya da ml olduğunu kontrol edin.
- Ek içerikler ve toplam alım: Birden fazla takviye kullanıyorsanız aynı vitamin ya da mineralin ürünler arasındaki toplamına dikkat edin.
- Alerjen, kaynak ve tatlandırıcı: Balık, kabuklu deniz ürünü, süt ve soya gibi alerjenler, jelatinin kaynağı, şeker ve tatlandırıcılar içerik listesinde yazar.
- Saklama ve son kullanma tarihi: Probiyotikler ve omega 3 yağları gibi ürünler ısı, ışık ve nemden etkilenebilir; saklama koşulunu etiketten okuyun.
- Onay numarası: Türkiye'de satılan takviye edici gıdaların ambalajında Tarım ve Orman Bakanlığı onay numarası bulunur.
Takviye Edici Gıdalar Nasıl Kullanılır?
Takviye edici gıdaları ürün etiketindeki kullanım talimatına göre kullanın ve etikette belirtilen günlük alım miktarını aşmayın. Tüm takviyeler için geçerli yerleşik bir saat yoktur; her gün aynı saatte kullanmak takibi kolaylaştırır.
Vitamin ya da mineral eksikliği kan testiyle anlaşılır; eksiklik düşünüyorsanız hekiminize danışın. Düzenli ilaç kullanıyorsanız, gebelik ya da emzirme dönemindeyseniz, kronik bir rahatsızlığınız varsa ya da birden fazla takviyeyi birlikte kullanmayı planlıyorsanız önce hekiminize veya eczacınıza danışın. Çocuklar için ürün seçimini çocuk doktoruyla yapın ve takviyeleri çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın.
Sıkça Sorulan Sorular
Takviye edici gıda nedir?
Takviye edici gıda, normal beslenmeyi tamamlamak amacıyla besin öğelerini ya da benzeri maddeleri belirli günlük miktarlarda sunan, gıda sınıfındaki üründür. Türkiye'de Tarım ve Orman Bakanlığı onayıyla satılır.
Takviye edici gıda ile ilaç arasındaki fark nedir?
Takviye edici gıdalar gıda sınıfındadır, normal beslenmeyi tamamlamak için kullanılır ve ilaç değildir. İlaçlar ise ayrı bir mevzuata tabidir ve hekim ya da eczacı önerisiyle kullanılır.
Onay numarası nerede yazar?
Türkiye'de satılan takviye edici gıdaların ambalajında Tarım ve Orman Bakanlığı onay numarası bulunur. Numara genellikle ambalajın arka yüzünde, üretici ve içerik bilgilerinin yakınında yer alır.
Birden fazla takviye birlikte kullanılabilir mi?
Pek çok takviye birlikte kullanılabilir, ancak aynı vitamin ya da mineral farklı ürünlerde tekrar edebilir. Etiketlerdeki miktarları toplayın ve birden fazla takviyeyi birlikte kullanmadan önce eczacınıza danışın.
Takviye edici gıdalar ne zaman alınmalı?
Tüm takviyeler için geçerli yerleşik bir saat yoktur. Ürün etiketindeki talimata uyun ve her gün aynı saatte kullanmaya özen gösterin.
Takviyeler çocuklara verilebilir mi?
Çocuklar için şurup, damla ve çiğnenebilir tablet gibi formlarda hazırlanmış ürünler vardır. Yetişkinler için hazırlanan ürünleri çocuklara vermeyin; ürün ve miktar seçimini çocuk doktorunuzla yapın.
İlgili Kategoriler
Tek tek vitaminler için vitaminler, magnezyum, demir ve çinko gibi mineraller için mineraller kategorisine bakabilirsiniz. Ginseng ve propolis gibi bitkisel ürünler bitkisel takviyeler kategorisinde yer alıyor. Tüm vitamin ve takviye ürünlerini vitamin ve takviyeler sayfasında bir arada görebilirsiniz.
Bilgilendirme: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz. Size uygun ürünü ve miktarı hekiminiz veya eczacınızla belirleyin.