Vitaminler

Vitaminler, vücudun normal işleyişi için az miktarda gereken ve büyük kısmını besinlerle almamız gereken organik bileşiklerdir. Bu kategoride A, B, C, D, E ve K vitamini takviyeleri ile birden fazla vitamini bir arada içeren multivitaminler yer alıyor; ürünler tablet, kapsül, efervesan tablet, damla, sprey ve şurup gibi farklı formlarda sunuluyor. Aşağıda her vitaminin Türkiye'de onaylı sağlık beyanlarını, suda ve yağda çözünen vitaminler arasındaki farkı, alt kategorileri ve etikette nelere bakmanız gerektiğini bulabilirsiniz.

Vitaminler Ne İşe Yarar?

Her vitaminin vücutta farklı bir görevi vardır; bu yüzden vitaminlerin katkısı tek tek ele alınır. Türkiye'de takviyelerde kullanılabilen sağlık beyanlarından bazıları şunlardır:

• A vitamini normal görme yetisinin korunmasına ve bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.
• Tiamin, riboflavin, niasin, pantotenik asit, B6 vitamini, B12 vitamini ve biotin normal enerji oluşum metabolizmasına katkıda bulunur.
• Riboflavin, niasin, pantotenik asit, B6 vitamini, B12 vitamini ve folat yorgunluk ve bitkinliğin azalmasına katkıda bulunur.
• C vitamini bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna ve hücrelerin oksidatif stresten korunmasına katkıda bulunur.
• D vitamini normal kemiklerin korunmasına ve bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.
• E vitamini hücrelerin oksidatif stresten korunmasına katkıda bulunur.
• K vitamini normal kan pıhtılaşmasına ve normal kemiklerin korunmasına katkıda bulunur.

Bu beyanlar ürüne değil, içindeki vitamine aittir ve vitamin üründe yeterli miktarda bulunduğunda geçerlidir. Vitamin ihtiyacının büyük bölümü dengeli beslenmeyle, D vitamininde ayrıca güneş ışığıyla karşılanır; takviye, beslenmeyle yeterince alınamayan miktarı tamamlamak için kullanılır. Bir vitamin eksikliği olup olmadığı kan testiyle anlaşılır; hekiminize danışın.

Suda ve Yağda Çözünen Vitaminler Arasındaki Fark Nedir?

Vitaminler çözündükleri ortama göre iki gruba ayrılır: B grubu vitaminleri ve C vitamini suda, A, D, E ve K vitaminleri ise yağda çözünür. Bu ayrım, vitaminin vücutta nasıl taşındığını ve takviyelerde hangi formda sunulduğunu etkiler.

Suda çözünen vitaminlerin fazlası büyük ölçüde idrarla atılır. Bu, her miktarda güvenli oldukları anlamına gelmez; Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), B6 vitamini için yetişkinlerde günde 12 mg üst sınır belirlemiştir. Yağda çözünen vitaminler ise besinlerdeki yağla birlikte emilir ve vücutta depolanabilir, bu yüzden yüksek miktarlarda uzun süre alındıklarında birikebilir.

EFSA, yetişkinler için hazır A vitamininde günde 3.000 µg RE, D vitamininde günde 100 µg üst alım düzeyi belirlemiştir. Yağda çözünen vitaminler takviyelerde genellikle yumuşak kapsül ya da yağ bazlı damla halinde bulunur.

Alt Kategoriler

Vitaminler kategorisi her vitamin için ayrı bir alt kategoriye ayrılır; aradığınız vitamine göre aşağıdaki sayfalardan devam edebilirsiniz. Kategoride Solgar, Orzax (Ocean), Nutraxin, Venatura, Supradyn ve Redoxon gibi markaların ürünleri yer alıyor.

Multivitaminler

Multivitaminler kategorisinde birden fazla vitamini, çoğu zaman mineralleri de bir arada içeren ürünler yer alır. Genel kullanıma yönelik formüllerin yanı sıra kadın, erkek ve çocuklara göre hazırlanmış seçenekler tablet, efervesan ve şurup formunda bulunur. Nutraxin Men's Multi Vitamin Complex 60 Tablet ve Supradyn Daily Koenzim Q10 Multivitamin 60 Tablet bu kategoriden örneklerdir.

B Vitamini

B vitamini kategorisi B12, folik asit, biotin ve B grubunun tamamını bir arada içeren B kompleks ürünlerini kapsar. B12 takviyeleri yutulan tablet, dil altında eritilen tablet ve sprey olarak sunulur; metilkobalamin ve siyanokobalamin gibi formlar etikette belirtilir. Solgar Vitamin B12 1000 mcg Dilaltı Tablet ve Orzax Ocean Methyl B12 1000 mcg Dilaltı Spreyi bu kategoridedir.

C Vitamini

C vitamini kategorisinde askorbik asit, kalsiyum askorbat (Ester-C) ve lipozomal formlarda tablet, kapsül, çiğneme tableti ve efervesan tablet bulunur. Solgar Vitamin C 1000 mg 90 Tablet bu gruptan bir örnektir.

D Vitamini

D vitamini kategorisinde D3 vitamini damla, sprey, yumuşak kapsül ve tablet olarak, bir kısmı K2 vitaminiyle birlikte yer alır. Etiketlerde miktar mikrogram (µg) ya da uluslararası birim (IU) olarak yazılır. Orzax Ocean Vitamin D3 1000 IU Damla 50 ml ve Venatura Vitamin D3K2 Damla 20 ml bu kategoriden örneklerdir.

K Vitamini

K vitamini kategorisinde çoğunlukla K2 vitamininin MK-7 (menakinon-7) türünü içeren kapsül ve damlalar yer alır. Kan sulandırıcı ilaç kullananlar K vitamini içeren ürünleri hekime danışmadan kullanmamalıdır.

E Vitamini

E vitamini kategorisinde yumuşak kapsül formunda E vitamini takviyeleri bulunur. Etiketlerde E vitamininin doğal (d-alfa-tokoferol) ya da sentetik (dl-alfa-tokoferol) formu ve miktarı IU veya mg olarak yazılır.

A Vitamini

A vitamini kategorisinde hazır A vitamini (retinil palmitat) ve vücutta A vitaminine dönüştürülebilen beta karoten içeren takviyeler yer alır. Gebelik döneminde A vitamini içeren ürünleri hekiminize danışmadan kullanmayın.

Vitamin Takviyesi Seçerken Etikette Nelere Bakılır?

Vitamin takviyesi seçerken ürünün önündeki ifadeden çok arka yüzdeki besin öğesi tablosuna bakın:

1. Vitamin miktarı ve birimi: Her vitaminin porsiyondaki miktarı mg, µg ya da IU olarak yazılır. Aynı vitamini içeren ürünleri aynı birim üzerinden karşılaştırın.
2. Yüzde değeri: Tablodaki yüzde, yetişkinler için belirlenen beslenme referans değerine (BRD) göre hesaplanır. Yüksek bir yüzde, ürünün herkes için uygun olduğu anlamına gelmez.
3. Form: Aynı vitamin farklı formlarda bulunabilir: B12'de metilkobalamin ya da siyanokobalamin, folatta folik asit ya da metilfolat, D vitamininde D3 ya da D2 gibi. Onaylı beyanlar formlara değil, vitaminin kendisine aittir.
4. Porsiyon: Günlük miktarın kaç tablet, kapsül, damla ya da ölçekle alındığını kontrol edin.
5. Toplam miktar: Multivitamin ile tekli vitamini birlikte kullanıyorsanız aynı vitaminin toplamını hesaplayın; bu özellikle A, D ve B6 vitamininde önemlidir.
6. Alerjen ve tatlandırıcı: Şurup, efervesan ve çiğneme tabletlerinde şeker, tatlandırıcı ve aroma, kapsüllerde jelatin bulunabilir; içerik listesine bakın.
7. Onay numarası: Türkiye'de satılan takviye edici gıdaların ambalajında Tarım ve Orman Bakanlığı onay numarası bulunur.

Vitamin Takviyeleri Nasıl Kullanılır?

Vitamin takviyelerini ürün etiketindeki kullanım talimatına göre kullanın. Vitaminlerin çoğu için belirli bir kullanım saati yoktur; her gün aynı saatte kullanmak takibi kolaylaştırır. Yağda çözünen vitaminlerde, etikette belirtilmişse ürünü yemekle birlikte alın.

Birden fazla takviye kullanıyorsanız, düzenli ilaç kullanıyorsanız, gebelik ya da emzirme dönemindeyseniz ya da kronik bir rahatsızlığınız varsa yeni bir vitamin takviyesine başlamadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın. Kan sulandırıcı ilaç kullananlar K vitamini, gebeler ise A vitamini içeren ürünler için hekim görüşü almalıdır. Çocuklar için ürün seçimini çocuk doktoruyla yapın.

Sıkça Sorulan Sorular

Vitamin takviyesi ne zaman alınmalı?

Vitaminlerin çoğu için belirli bir saatte alınması gerektiğine dair yerleşik bir kural yoktur. Ürün etiketindeki talimata uyun; yağda çözünen vitaminlerde etikette belirtilmişse yemekle birlikte alın.

Suda çözünen vitaminler hangileridir?

B grubu vitaminleri (tiamin, riboflavin, niasin, pantotenik asit, B6, biotin, folat ve B12) ile C vitamini suda çözünür. A, D, E ve K vitaminleri ise yağda çözünür.

Multivitamin mi, tekli vitamin mi seçilmeli?

Bu seçim beslenmenize, kan değerlerinize ve hekiminizin önerisine bağlıdır. Multivitamin birçok vitamini bir arada sunar, tekli ürünler ise tek bir vitamini içerir; ikisini birlikte kullanıyorsanız aynı vitaminin toplam miktarına dikkat edin.

Vitamin eksikliği nasıl anlaşılır?

Vitamin eksikliği kan testiyle anlaşılır. Hangi testin gerektiğini ve takviye ihtiyacınızı hekiminizle değerlendirin.

Farklı vitamin takviyeleri birlikte kullanılabilir mi?

Birçok ürün zaten birden fazla vitamini bir arada içerir. Ayrı ürünleri birlikte kullanmadan önce etiketlerdeki miktarları toplayın ve eczacınıza danışın.

Vitamin takviyesi dengeli beslenmenin yerini tutar mı?

Hayır. Takviye edici gıdalar normal beslenmeyi tamamlamak için kullanılır; çeşitli ve dengeli bir beslenmenin yerini tutmaz.

İlgili Kategoriler

Vitaminlerin yanı sıra mineral takviyelerini mineraller, omega-3, probiyotik ve kolajen gibi diğer takviyeleri takviyeler kategorisinde bulabilirsiniz. Tüm vitamin ve takviye ürünlerini bir arada görmek için vitamin ve takviyeler sayfasına göz atabilirsiniz.

Bilgilendirme: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz. Size uygun ürünü ve miktarı hekiminiz veya eczacınızla belirleyin.