Tatlandırıcı, gıdalara ve içeceklere şeker yerine tatlılık vermek için kullanılan ve gıda katkı maddesi olarak izin verilen maddelerin genel adıdır. Masa tatlandırıcıları çay, kahve ve tatlılarda doğrudan kullanılmak üzere tablet, sıvı ya da toz halinde satılır. Bu kategoride tablet formunda tatlandırıcılar ve stevia bazlı ürünler yer alıyor; bu ürünler takviye edici gıda değil, gıdadır. Aşağıda tatlandırıcı türlerini ve etikette nelere bakmanız gerektiğini bulabilirsiniz.

Tatlandırıcı Nedir?

Tatlandırıcı, şekerin yerine kullanılan ve Türk Gıda Kodeksi kapsamında izin verilen bir gıda katkı maddesidir; etikette adıyla ya da E koduyla yazılır. Yoğun tatlandırıcılar şekerden çok daha tatlı olduğu için çok küçük miktarlarda kullanılır ve porsiyondaki enerji katkıları çok düşüktür. Kalorisiz tatlandırıcı olarak aranan ürünler çoğunlukla bu gruptadır.

Yoğun tatlandırıcılar için vücut ağırlığına göre hesaplanan bir kabul edilebilir günlük alım (ADI) değeri belirlenmiştir. Masa tatlandırıcısını paketteki kullanım önerisine göre kullanın.

Tatlandırıcı Çeşitleri ve Seçim

Tatlandırıcılar kaynaklarına ve tatlılık güçlerine göre gruplanır.

Yoğun Tatlandırıcılar

Sakarin (E954), siklamat (E952), aspartam (E951), asesülfam K (E950) ve sukraloz (E955) bu gruptadır. Tablet tatlandırıcılarda bunlardan biri ya da birkaçı birlikte kullanılabilir. Sunlife Substoff Tatlandırıcı 300 Tablet ve Dulcaryl Tatlandırıcı 500 Tablet tablet formunda ürünlerdir; hangi tatlandırıcıyı içerdiklerini içerik listesinden görebilirsiniz.

Stevia (Steviol Glikozitleri)

Stevia, Güney Amerika kökenli Stevia rebaudiana bitkisinin adıdır. Tatlandırıcı olarak bitkinin yapraklarından saflaştırılan steviol glikozitleri (E960 ya da E960a) kullanılır. Stevia ürünlerinde tadı dengelemek ve hacim vermek için başka tatlandırıcılar ya da taşıyıcılar da bulunabilir. Stellaslim Stevia Tatlandırıcı 140 Tablet ve Stellaslim Stevia Tatlandırıcı 80 Tablet bu gruptadır.

Poliyoller

Eritritol (E968), ksilitol (E967), sorbitol (E420) ve maltitol (E965) gibi poliyoller şekere yakın hacim ve tatlılık verir; toz ve granül ürünlerde kullanılır. Poliyol oranı yüksek ürünlerin etiketinde aşırı tüketime ilişkin bir uyarı bulunur.

Tatlandırıcı Seçerken Etikette Nelere Bakılır?

Tatlandırıcının etiketi, ürünün hangi tatlandırıcıdan yapıldığını ve nasıl kullanılacağını gösterir:

  1. Tatlandırıcının adı ve E kodu: İçerik listesinde hangi tatlandırıcının kullanıldığı adıyla ya da E koduyla yazılır.
  2. Tatlılık eşdeğeri: Birçok pakette bir tabletin ya da ölçünün ne kadar şekere eşdeğer tatlılık verdiği belirtilir.
  3. Fenilalanin uyarısı: Aspartam içeren ürünlerin etiketinde fenilalanin kaynağı içerdiğine dair bir uyarı bulunur.
  4. Poliyol uyarısı: Poliyol oranı yüksek ürünlerde aşırı tüketime ilişkin uyarıyı okuyun.
  5. Yardımcı maddeler: Tablet ve toz ürünlerde laktoz, maltodekstrin ya da sodyum bikarbonat gibi yardımcı maddeler bulunabilir; laktoza duyarlıysanız içerik listesini kontrol edin.

Tatlandırıcı Nasıl Kullanılır ve Saklanır?

Tatlandırıcıyı paketteki kullanım önerisine göre kullanın; tablet ürünler sıcak ve soğuk içeceklerde çözülerek kullanılır. Pişirmede kullanacaksanız paketteki bilgiye bakın, çünkü bazı tatlandırıcılar yüksek ısıda tatlılığını kaybeder. Ürünü kuru, serin bir yerde ve kapağı kapalı saklayın.

Gebelik ya da emzirme dönemindeyseniz, çocuklar için kullanacaksanız ya da hekiminizin önerdiği özel bir beslenme düzeni uyguluyorsanız tatlandırıcı seçimini hekiminize veya diyetisyeninize danışarak yapın.

Sıkça Sorulan Sorular

Stevia doğal bir tatlandırıcı mı?

Stevia bitkisel kaynaklıdır; tatlandırıcı olarak kullanılan steviol glikozitleri bitkinin yapraklarından saflaştırılarak elde edilir. Stevia ürünlerinde başka tatlandırıcılar ya da taşıyıcılar da bulunabilir, bu yüzden içerik listesine bakın.

Tatlandırıcılar kalori içerir mi?

Yoğun tatlandırıcılar çok küçük miktarlarda kullanıldığı için porsiyondaki enerji katkıları çok düşüktür. Poliyoller ve yardımcı maddeler ise enerji içerebilir; değeri besin öğesi tablosundan okuyun.

Tablet tatlandırıcı nasıl kullanılır?

Tablet tatlandırıcılar sıcak ya da soğuk içeceğe atılarak çözülür. Bir tabletin ne kadar şekere eşdeğer olduğu paket üzerinde yazar.

Tatlandırıcılar pişirmede kullanılabilir mi?

Bazı tatlandırıcılar yüksek ısıda tatlılığını kaybeder. Ürünün pişirmeye uygun olup olmadığını paketteki kullanım bilgisinden kontrol edin.

Tatlandırıcı nasıl saklanır?

Tatlandırıcıyı kuru ve serin bir yerde, kapağı kapalı olarak saklayın. Nemli ortamda kalan tabletler dağılabilir.

İlgili Kategoriler

Tatlandırıcıların bağlı olduğu vitamin ve takviyeler bölümünde diğer ürün gruplarını görebilirsiniz. Çay ve kahveyle birlikte kullanılan ürünler arasında bitki çayları da yer alıyor; kapsül ve ekstre halindeki bitkisel ürünler için bitkisel takviyeler kategorisine bakabilirsiniz.

Bilgilendirme: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tatlandırıcılar gıdadır; takviye edici gıda ya da ilaç değildir. Gebelik, emzirme ya da özel bir sağlık durumunuz varsa tatlandırıcı kullanımını hekiminize danışın.