Zerdeçal

Zerdeçal, zencefilgiller ailesinden Curcuma longa bitkisinin sarı renkli rizomudur; mutfakta baharat olarak bilinir, takviyelerde ise toz ya da ekstre halinde kullanılır. Zerdeçala rengini veren bileşik grubu kurkuminoidlerdir ve bunların başlıcası kurkumindir. Bu kategoride zerdeçal ekstresi, kurkumin ve karabiber ekstresi (piperin) içeren kapsül, tablet ve yumuşak kapsül seçenekleri yer alıyor. Aşağıda zerdeçal ile kurkumin arasındaki farkı, formları ve etikette nelere bakmanız gerektiğini bulabilirsiniz.

Zerdeçal Nedir?

Zerdeçal, Güney Asya kökenli Curcuma longa bitkisinin toprak altında gelişen gövdesi (rizom) kurutulup öğütülerek elde edilen sarı bir baharattır. Rizom halk arasında kök olarak da anılır. Zerdeçal köri karışımlarının temel bileşenlerinden biridir ve gıda sanayisinde renk vermek için de kullanılır; kurkumin gıda boyası olarak E100 koduyla geçer.

Türkiye'de zerdeçal ve kurkumin için onaylanmış bir sağlık beyanı yoktur; bu sayfada zerdeçalın ne olduğu, hangi formlarda bulunduğu ve etikette nasıl okunduğu anlatılır.

Zerdeçal ile Kurkumin Arasındaki Fark Nedir?

Zerdeçal bitkinin kendisidir, kurkumin ise zerdeçalın içindeki bileşiklerden biridir. Zerdeçal rizomunda kurkumin, demetoksikurkumin ve bisdemetoksikurkumin olmak üzere üç ana kurkuminoid bulunur; etiketlerde bu üçünün toplamı kurkuminoid olarak yazılır.

Baharat olarak satılan zerdeçal tozunda kurkuminoidler toplam ağırlığın küçük bir kısmını oluşturur. Ekstrelerde ise kurkuminoidler yoğunlaştırılır ve oranları yüzde olarak belirtilir. Bu nedenle etikette zerdeçal tozu, zerdeçal ekstresi ya da kurkumin miktarı yazan ürünler, aynı miligram değerinde bile farklı içerik sunar.

Zerdeçal Takviyesi Formları ve Seçim

Zerdeçal takviyeleri, içerdikleri zerdeçal ya da kurkumin türüne ve taşıyıcı yapıya göre ayrışır. Formlara özel onaylı bir beyan yoktur; seçimi etiketteki içerik ve kullanım kolaylığına göre yapabilirsiniz.

Zerdeçal Ekstresi Kapsül

Bu ürünlerde rizomdan elde edilen ekstre kapsül içinde bulunur. Etikette ekstre miktarı ve varsa kurkuminoid oranı yazılır. Balen Zerdeçal Ekstraktı 325 mg 60 Kapsül ve Solgar Turmeric Root Extract Zerdeçal Kökü 60 Kapsül bu gruba örnektir.

Kurkumin ve Piperin İçeren Ürünler

Bazı ürünlerde kurkuminin yanında karabiber (Piper nigrum) meyvesinden elde edilen piperin bulunur. Piperin, karabibere acı tadını veren bileşiktir. Balen Curcumin ve Piperin İçeren Soft Gel 1380 mg 60 Kapsül ve Orzax Ocean Curcumin Zerdeçal ve Karabiber Ekstresi 30 Kapsül bu yapıdaki ürünlerdir. Piperin bazı ilaçlarla etkileşebileceği için düzenli ilaç kullanıyorsanız piperinli ürünleri hekiminize danışarak seçin.

Yumuşak Kapsül ve Lipozomal Formlar

Kurkumin suda az, yağda daha iyi çözünen bir bileşiktir. Bu nedenle bazı ürünlerde kurkumin yağ içinde hazırlanır ve yumuşak kapsüle (soft gel) doldurulur; Avicenna Curcumin Plus 30 Yumuşak Kapsül bu formda bir seçenektir. Lipozomal formlarda ise kurkumin, fosfolipitlerden oluşan küçük kabarcıkların (lipozom) içine yerleştirilir. Venatura Lipozomal Kurkumin 30 Kapsül ve Goodday Lipozomal Kurkumin 30 Kapsül lipozomal ürünlere örnektir. Bu ürünlerde karşılaştırmayı etiketteki kurkumin miktarı üzerinden yapın.

Tablet

Tablet formunda zerdeçal ekstresi ya da kurkumin, dolgu ve bağlayıcı maddelerle birlikte sıkıştırılır; bu yardımcı maddeler içerik listesinde yer alır. Curfen Zerdeçal Ekstresi İçeren 60 Tablet bu formda bir üründür.

Zerdeçal Takviyesi Seçerken Etikette Nelere Bakılır?

Zerdeçal takviyesinde etiketteki içerik listesi ve besin öğesi tablosu, ürünün ne kadar kurkuminoid içerdiğini gösterir:

1. Zerdeçal mı, kurkumin mi: Etikette zerdeçal tozu, zerdeçal ekstresi ya da kurkumin ifadelerinden hangisinin geçtiğine bakın; üçü farklı içerikleri anlatır.
2. Kurkuminoid oranı: Standardize ekstrelerde kurkuminoid oranı yüzde olarak yazılır. Ekstre miktarını bu yüzdeyle çarparak porsiyondaki kurkuminoid miktarını bulabilirsiniz.
3. Porsiyon: Bir porsiyonun kaç kapsül ya da tablet olduğunu kontrol edin; miktarlar porsiyon başına verilir.
4. Ek içerikler: Piperin, zencefil, D vitamini ya da başka bitkiler eklenmiş olabilir. Her öğenin miktarını ayrı okuyun; birden fazla takviye kullanıyorsanız aynı içeriğin toplamına dikkat edin.
5. Taşıyıcı ve kapsül: Yumuşak kapsüllerde taşıyıcı yağın türü, kapsül kabuğunun jelatin mi bitkisel mi olduğu içerik listesinde yazılır.
6. Onay numarası: Türkiye'de satılan takviye edici gıdaların ambalajında Tarım ve Orman Bakanlığı onay numarası bulunur.

Zerdeçal Takviyesi Nasıl Kullanılır?

Zerdeçal takviyesini ürün etiketindeki kullanım talimatına göre kullanın. Belirli bir saatte alınması gerektiğine dair yerleşik bir kural yoktur; etikette yemekle birlikte alınması yazıyorsa ona uyun. Kurkumin güçlü bir sarı pigment olduğu için kapsül içeriği giysi ve yüzeylerde leke bırakabilir.

Kan sulandırıcı ya da başka düzenli bir ilaç kullanıyorsanız, safra kesesi rahatsızlığınız varsa, gebelik ya da emzirme dönemindeyseniz zerdeçal takviyesi kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın. Çocuklar için ürün seçimini çocuk doktoruyla yapın.

Sıkça Sorulan Sorular

Zerdeçal ile kurkumin aynı şey mi?

Hayır. Zerdeçal bitkinin rizomudur, kurkumin ise zerdeçalın içindeki kurkuminoidlerden biridir. Ekstrelerde kurkuminoid oranı etikette yüzde olarak belirtilir.

Lipozomal kurkumin nedir?

Lipozomal kurkumin, kurkuminin fosfolipitlerden oluşan küçük kabarcıkların içine yerleştirildiği bir formdur. Bu forma özel onaylı bir sağlık beyanı yoktur; karşılaştırmayı etiketteki kurkumin miktarı üzerinden yapın.

Zerdeçal takviyesinde neden karabiber bulunur?

Bazı üreticiler kurkuminle birlikte karabiber ekstresi (piperin) kullanır. Bu kombinasyon için Türkiye'de onaylı bir sağlık beyanı yoktur. Düzenli ilaç kullanıyorsanız piperinli ürünleri hekiminize danışarak seçin.

Zerdeçal takviyesi ne zaman alınmalı?

Belirli bir saatte alınması gerektiğine dair yerleşik bir kural yoktur. Ürün etiketindeki talimata uyun ve her gün aynı saatte kullanmaya özen gösterin.

Baharat olarak kullanılan zerdeçal ile takviye arasındaki fark nedir?

Baharat, kurutulup öğütülmüş rizomdur ve kurkuminoid oranı genellikle belirtilmez. Takviyelerde ise porsiyondaki zerdeçal ya da kurkumin miktarı etikette yazılır ve ürün Tarım ve Orman Bakanlığı onayıyla satılır.

Zerdeçal takviyesini kimler hekime danışarak kullanmalı?

Kan sulandırıcı ya da başka düzenli ilaç kullananlar, safra kesesi rahatsızlığı olanlar, gebeler ve emzirenler kullanmadan önce hekime veya eczacıya danışmalıdır. Çocuklar için ürün seçimi çocuk doktoruyla yapılmalıdır.

İlgili Kategoriler

Diğer bitkisel ürünler için bitkisel takviyeler kategorisine bakabilirsiniz. Standardize bitki ekstreleri arasında silimarin oranı belirtilen deve dikeni ve ginsenozit oranı belirtilen ginseng ürünleri de yer alıyor.

Bilgilendirme: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz. Size uygun ürünü hekiminiz veya eczacınızla belirleyin.