Propolis
Propolis, bal arılarının ağaç tomurcukları ve kabuklarından topladığı reçineli maddeleri balmumu ve kendi salgılarıyla karıştırarak oluşturduğu yapışkan bir maddedir. Arılar propolisi kovandaki çatlakları kapatmak ve girişi daraltmak için kullanır. Bu kategoride propolis ekstresi içeren damla, sprey, kapsül, pastil ve çiğnenebilir ürünler ile C vitamini ve çinko eklenmiş efervesan tabletler yer alıyor. Aşağıda propolisin nasıl elde edildiğini, formları ve etikette nelere bakmanız gerektiğini bulabilirsiniz.
Propolis Nedir?
Propolis, arıların bitki reçinelerinden ürettiği ve kovanda yapı malzemesi olarak kullandığı bir arı ürünüdür. Adı Yunanca "şehrin önü" anlamına gelir ve arıların propolisi kovan girişine sürmesini anlatır. Ham propolis reçine, balmumu, uçucu yağlar, polen ve flavonoidler ile fenolik asitler gibi bitkisel bileşikler içerir.
Propolisin rengi, kokusu ve bileşimi; arıların ulaştığı bitkilere, bölgeye ve mevsime göre değişir. Bu nedenle iki farklı üreticinin propolisi aynı bileşimde olmayabilir.
Türkiye'de propolis için onaylanmış bir sağlık beyanı yoktur. Bu sayfada propolisin ne olduğu, nasıl işlendiği ve etikette nasıl okunduğu anlatılır.
Propolis Nasıl Elde Edilir?
Propolis, kovan çerçevelerinden kazınarak ya da kovana yerleştirilen özel ızgaralardan toplanır; ham haliyle takviyelerde doğrudan kullanılmaz. Ham propolis bir çözücüyle işlenerek ekstre hazırlanır ve balmumu gibi çözünmeyen kısımlar ayrılır.
Ekstrede kullanılan çözücü, etiketi okurken önemlidir. Etanol (alkol) ile hazırlanan ekstreler yaygındır; bazı ürünlerde ise su ya da gliserin bazlı alkolsüz ekstreler kullanılır. Ürünün alkol içerip içermediği etikette yazılır. Bazı üreticiler ekstre miktarının yanında toplam fenolik madde ya da flavonoid miktarını da belirtir; bu bilgi ekstreleri karşılaştırmaya yarar.
Propolis Takviyesi Formları ve Seçim
Propolis takviyeleri kullanım biçimine göre damla, sprey, kapsül, pastil ve efervesan tablet olarak ayrışır. Formlara özel onaylı bir beyan yoktur; seçimi kullanım kolaylığına ve etiketteki içeriğe göre yapabilirsiniz.
Propolis Damla
Damlalar sıvı propolis ekstresidir ve etiketteki talimata göre suyla ya da doğrudan kullanılır. Venatura Propolis Damla 30 ml ve Dynabeille Propolis Ekstraktı Damla 30 ml bu formdadır. Çinko eklenmiş bir damla için NaturalNest Propolis Çinko Damla 30 ml ürününe bakabilirsiniz.
Propolis Sprey
Spreyler ağız içine püskürtülerek kullanılır ve çoğunlukla aroma ile tatlandırıcı içerir. Orzax Ocean Propolis Sprey 20 ml ve Balparmak Apitera Propolisli Sprey 20 ml bu formdaki ürünlere örnektir.
Propolis Kapsül
Kapsüller, sıvı ve aromalı formları tercih etmeyenler için tadı hissedilmeyen bir seçenektir. Etikette kapsül başına propolis ya da propolis ekstresi miktarı yazılır. Balen Propolis 475 mg 80 Kapsül bu formda bir üründür.
Pastil ve Çiğnenebilir Formlar
Pastiller ağızda eritilerek, çiğnenebilir jel tabletler çiğnenerek tüketilir; bu formlarda şeker ya da tatlandırıcı bulunur. Balparmak Apitera Propolis Turp Aromalı 16 Pastil bu gruptadır.
C Vitamini ve Çinko İçeren Kombinasyonlar
Bazı propolis ürünlerine C vitamini ve çinko eklenir. Bu iki besin öğesinin Türkiye'de onaylı sağlık beyanları vardır:
- C vitamini ve çinko bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.
- C vitamini ve çinko hücrelerin oksidatif stresten korunmasına katkıda bulunur.
Bu beyanlar propolise değil, ürüne eklenen C vitamini ve çinkoya aittir ve ürün bu öğeleri etiket mevzuatındaki asgari miktarda içerdiğinde geçerlidir. Miraderm Propolis Çinko C Vitamini 20 Efervesan Tablet bu yapıda bir üründür.
Propolis Takviyesi Seçerken Etikette Nelere Bakılır?
Propolis ürünlerinde etiket, ekstrenin miktarını ve nasıl hazırlandığını gösterir:
- Propolis miktarı: Etikette ham propolis mi, propolis ekstresi mi yazdığına bakın; ekstre miktarı porsiyon başına verilir. Bazı ürünlerde toplam fenolik madde ya da flavonoid miktarı da yer alır.
- Çözücü ve alkol: Damla ve spreylerde ekstrenin alkolle mi hazırlandığını, ürünün alkol içerip içermediğini kontrol edin.
- Porsiyon: Damla ve spreylerde porsiyon damla ya da püskürtme sayısıyla tanımlanır; etiketteki porsiyon tanımını okuyun.
- Ek içerikler: C vitamini, çinko, kara mürver ya da başka bitkiler eklenmiş ürünlerde her öğenin miktarını ayrı okuyun. Birden fazla takviye kullanıyorsanız çinko ve C vitamininin toplamına dikkat edin.
- Aroma ve tatlandırıcı: Sprey, pastil ve efervesan ürünlerde aroma, şeker ya da tatlandırıcı bulunabilir.
- Onay numarası: Türkiye'de satılan takviye edici gıdaların ambalajında Tarım ve Orman Bakanlığı onay numarası bulunur.
Propolis Takviyesi Nasıl Kullanılır?
Propolis takviyesini ürün etiketindeki kullanım talimatına göre kullanın. Belirli bir saatte alınması gerektiğine dair yerleşik bir kural yoktur; damlaların suyla mı doğrudan mı kullanılacağı etikette yazılır.
Propolis bir arı ürünüdür ve bazı kişilerde alerjik tepkiye yol açabilir. Bal, polen, arı sütü gibi arı ürünlerine ya da arı sokmasına alerjiniz varsa propolis kullanmadan önce hekiminize danışın. Düzenli ilaç kullanıyorsanız, gebelik ya da emzirme dönemindeyseniz de hekiminize veya eczacınıza danışın. Çocuklar için ürün seçimini çocuk doktoruyla yapın ve ürünün alkol içerip içermediğini kontrol edin.
Sıkça Sorulan Sorular
Propolis ile bal aynı şey mi?
Hayır. Bal, arıların çiçek nektarından ürettiği bir besindir; propolis ise ağaç tomurcukları ve kabuklarından toplanan reçinelerden oluşur. İkisi de arı ürünüdür ama bileşimleri ve kullanım biçimleri farklıdır.
Propolis damla ile sprey arasındaki fark nedir?
Damla sıvı ekstredir ve etiketteki talimata göre suyla ya da doğrudan kullanılır. Sprey ise ağız içine püskürtülür ve çoğunlukla aroma içerir. İki form için de onaylı bir sağlık beyanı yoktur; seçim kullanım tercihinize bağlıdır.
Propolis ekstresi nasıl hazırlanır?
Ham propolis bir çözücüyle, çoğunlukla etanolle işlenir ve balmumu gibi çözünmeyen kısımlar ayrılır. Alkolsüz ürünlerde su ya da gliserin bazlı ekstreler kullanılabilir. Hangi çözücünün kullanıldığı etikette yazılır.
Propolis çocuklarda kullanılabilir mi?
Çocuklar için ürün seçimini çocuk doktoruyla yapın. Etiketteki yaş bilgisine ve ürünün alkol içerip içermediğine bakın.
Propolis alerji yapar mı?
Propolis bir arı ürünüdür ve bazı kişilerde alerjik tepkiye yol açabilir. Arı ürünlerine ya da arı sokmasına alerjiniz varsa kullanmadan önce hekiminize danışın.
Propolis her gün kullanılabilir mi?
Kullanım sıklığı ürün etiketindeki talimata göre belirlenir. Uzun süre kullanmayı düşünüyorsanız hekiminize veya eczacınıza danışın.
İlgili Kategoriler
Diğer bitkisel ürünler için bitkisel takviyeler kategorisine bakabilirsiniz. Propolisle aynı üründe sık görülen kara mürver ayrı bir kategoride yer alıyor. Yalnız C vitamini ya da çinko içeren takviyeler için C vitamini ve çinko kategorilerine göz atabilirsiniz.
Bilgilendirme: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz. Size uygun ürünü hekiminiz veya eczacınızla belirleyin.