Sağlıklı yaşam denince akla gelen ilk madde, eczanelerin en çok satan takviyesi: Omega-3. Peki, nedir bu Omega-3 çılgınlığı? Neden herkes, hamilelerden yaşlılara, çocuklardan sporculara kadar bu yağı kullanmalı? Vücudumuz muazzam bir fabrikadır, pek çok şeyi kendi üretebilir (mesela kolestrolü veya bazı vitaminleri). Ancak bu fabrika, Omega-3 yağ asitlerini ÜRETEMEZ. Onları dışarıdan, besinlerle almak ""zorundadır"". Eğer almazsa ne olur? Hücre zarı sertleşir, beyin fonksiyonları yavaşlar, kalp ritmi bozulur ve vücutta gizli iltihaplanma başlar. Bu yazıda, bu esansiyel (elzem) yağ asidinin vücudunuzda neleri değiştirebileceğini görünce şaşıracaksınız. İşte Omega-3 hakkında tüm gerçekler.
Omega-3 Nedir ve Neden Önemlidir?
Omega-3, çoklu doymamış bir yağ asididir ve hücre zarlarının esnekliğini sağlayan temel yapı taşıdır. Üç ana türü vardır: ALA (Bitkisel - Ceviz/Keten Tohumu), EPA (Hayvansal - Kalp/Damar Sağlığı) ve DHA (Hayvansal - Beyin/Göz Sağlığı). Vücut ALA'yı çok az oranda EPA ve DHA'ya dönüştürebilir, bu yüzden balık kaynaklı EPA/DHA alımı kritiktir. Omega-3, vücuttaki inflamasyonu (yangıyı) düşürür, trigliserid seviyesini azaltır, depresyonla savaşır ve Alzheimer riskini düşürür.
Vücudumuzdaki 3 Temel Faydası: EPA ve DHA'nın Rolü
Omega-3 bir takım oyunudur, her oyuncunun (yağ asidinin) görevi farklıdır:
1. Kalp ve Damar Dostu (EPA Etkisi)
EPA (Eikosapentaenoik asit), damarların iç yüzeyini pürüzsüzleştirir, kanın pıhtılaşmasını (koyulaşmasını) engeller ve kötü kolestrolü dengeler. Kalp krizi riskini azalttığı kanıtlanmış en güçlü doğal desteklerden biridir. Trigliserid yüksekliği olanlara doktorlar ""reçeteli"" balık yağı yazar.
2. Beyin Yakıtı (DHA Etkisi)
Beynimizin %60'ı yağdır ve bunun büyük kısmı DHA'dır. DHA (Dokosahekzaenoik asit), beyin hücreleri arasındaki iletişimi sağlar. DHA eksikliğinde unutkanlık, odaklanma sorunu, çocuklarda öğrenme güçlüğü ve yaşlılarda Alzheimer riski artar. Depresyon ve anksiyete tedavisinde de destekleyicidir.
3. İnflamasyon Söndürücü
Romatizma, eklem ağrıları veya sedef/egzama gibi otoimmün hastalıkların kökeninde vücuttaki yangı (iltihap) vardır. Omega-3 doğal bir yangı söndürücüdür. Eklemleri yağlar ve ağrıları hafifletir. Sporcuların kas ağrılarını azaltmak için kullanmasının sebebi de budur.
Bitkisel Omega-3 (Ceviz, Keten Tohumu) Yeterli mi?
Maalesef hayır. Ceviz, keten tohumu ve semizotunda bulunan ALA formundaki Omega-3, vücutta EPA ve DHA'ya dönüşmek zorundadır. Ancak insan vücudu bu dönüşümü çok verimsiz yapar (yaklaşık %1-5 oranında). Yani bir kapsül balık yağından alacağınız faydayı almak için kilolarca ceviz Yemeniz gerekir, ki bu da çok ciddi kalori demektir. Bu yüzden hayvansal kaynak (balık veya krill yağı) her zaman daha etkili ve biyoyararlanımı yüksektir.
Saklama Koşulu: Buzdolabı Testi
Omega-3 sıcakta ve ışıkta bozulur. Kapsülleri serin yerde, şurupları ise açıldıktan sonra mutlaka buzdolabında saklayın. Bir balık yağı kapsülünü iğneyle delin; eğer çok ağır, bozuk, midesi bulandırıcı bir koku geliyorsa o yağ oksitlenmiştir (bozulmuştur), kullanmayın. Taze balık yağı, taze balık gibi kokar.
Balık Yağı Seçerken Etiketi Okuma Sanatı
Marketteki en ucuz balık yağını almak sağlığınıza faydadan çok zarar verebilir. Etikette bakmanız gereken 3 kritik nokta şudur: 1) Omega-3 Kaynağı: Küçük balıklardan (Hamsi, Sardalya) elde edilen yağlar, büyük balıklara göre daha az ağır metal içerir. 'Anchovy/Sardine' ibaresini arayın. 2) Üretim Formu: 'Trigliserid' formu doğal balık formudur ve vücut tarafından %70 daha iyi emilir. 'Etil Ester' formu sentetiktir ve emilimi azdır. Kutunun üzerinde 'Trigliserid Form' logosunu arayın. 3) Sertifikalar: IFOS (International Fish Oil Standards) veya GOED gibi bağımsız laboratuvarların onayı, o şişenin içinde cıva olmadığını garanti eder. Sağlığınızı şansa bırakmayın.
Balık Yağı Seçerken Etiketi Okuma Sanatı
Marketteki en ucuz balık yağını almak sağlığınıza faydadan çok zarar verebilir. Etikette bakmanız gereken 3 kritik nokta şudur: 1) Omega-3 Kaynağı: Küçük balıklardan (Hamsi, Sardalya) elde edilen yağlar, büyük balıklara göre daha az ağır metal içerir. 'Anchovy/Sardine' ibaresini arayın. 2) Üretim Formu: 'Trigliserid' formu doğal balık formudur ve vücut tarafından %70 daha iyi emilir. 'Etil Ester' formu sentetiktir ve emilimi azdır. Kutunun üzerinde 'Trigliserid Form' logosunu arayın. 3) Sertifikalar: IFOS (International Fish Oil Standards) veya GOED gibi bağımsız laboratuvarların onayı, o şişenin içinde cıva olmadığını garanti eder. Sağlığınızı şansa bırakmayın.
Balık Yağı Seçerken Etiketi Okuma Sanatı
Marketteki en ucuz balık yağını almak sağlığınıza faydadan çok zarar verebilir. Etikette bakmanız gereken 3 kritik nokta şudur: 1) Omega-3 Kaynağı: Küçük balıklardan (Hamsi, Sardalya) elde edilen yağlar, büyük balıklara göre daha az ağır metal içerir. 'Anchovy/Sardine' ibaresini arayın. 2) Üretim Formu: 'Trigliserid' formu doğal balık formudur ve vücut tarafından %70 daha iyi emilir. 'Etil Ester' formu sentetiktir ve emilimi azdır. Kutunun üzerinde 'Trigliserid Form' logosunu arayın. 3) Sertifikalar: IFOS (International Fish Oil Standards) veya GOED gibi bağımsız laboratuvarların onayı, o şişenin içinde cıva olmadığını garanti eder. Sağlığınızı şansa bırakmayın.
Balık Yağı Seçerken Etiketi Okuma Sanatı
Marketteki en ucuz balık yağını almak sağlığınıza faydadan çok zarar verebilir. Etikette bakmanız gereken 3 kritik nokta şudur: 1) Omega-3 Kaynağı: Küçük balıklardan (Hamsi, Sardalya) elde edilen yağlar, büyük balıklara göre daha az ağır metal içerir. 'Anchovy/Sardine' ibaresini arayın. 2) Üretim Formu: 'Trigliserid' formu doğal balık formudur ve vücut tarafından %70 daha iyi emilir. 'Etil Ester' formu sentetiktir ve emilimi azdır. Kutunun üzerinde 'Trigliserid Form' logosunu arayın. 3) Sertifikalar: IFOS (International Fish Oil Standards) veya GOED gibi bağımsız laboratuvarların onayı, o şişenin içinde cıva olmadığını garanti eder. Sağlığınızı şansa bırakmayın.