C vitamini denince aklınıza ne geliyor? Portakal, limon ve grip olduğumuzda annemizin elindeki o büyük bardak taze sıkılmış meyve suyu... Evet, C vitamini bağışıklık sistemimizin en sadık askeridir, bizi kış hastalıklarından korur. Ama onun yeteneklerini sadece ""gribi iyileştirmek"" ile sınırlamak, bu moleküle yapılmış büyük bir haksızlıktır. O, aynı zamanda cildin kolajen fabrikasının yakıtı, lekelerin düşmanı ve yaşlanmayı durduran güçlü bir antioksidandır. Hem içtiğimizde hem yüzümüze sürdüğümüzde mucizeler yaratan C vitamininin (Askorbik Asit) bilinmeyen yönlerini keşfetmeye hazır mısınız?
C Vitamini Vücutta Ne İşe Yarar?
C Vitamini (L-Askorbik Asit), vücudun üretemediği ve depolayamadığı hayati bir vitamindir. İki temel görevi vardır: 1) Bağışıklık hücrelerini aktive ederek enfeksiyonlarla savaşmak, 2) 'Kolajen Sentezi' için gerekli olan temel kofaktör olmak. Yani C vitamini olmadan vücut kolajen üretemez; yaralar iyileşmez, diş etleri kanar ve cilt sarkar. Ayrıca güçlü bir antioksidan olarak hücreleri paslanmaya (oksidatif stres) karşı korur, demir emilimini artırır ve yorgunluğu azaltır.
Cildin Gençlik Işıltısı: Topikal C Vitamini
Yemekle aldığımız C vitamininin çok az bir kısmı cilde ulaşır. Cildinizde o ""cam gibi"" (glass skin) görüntüyü istiyorsanız, onu dışarıdan serum olarak uygulamalısınız. C Vitamini serumları ne yapar?
- Leke Açar: Melanin üretimini baskılayarak güneş lekelerini ve sivilce izlerini silikleştirir.
- Işıltı Verir: Mat, solgun ve grileşmiş cilde anında enerji ve parlaklık verir.
- Yaşlanmayı Geciktirir: Kolajen üretimini tetikleyerek cildi sıkılaştırır.
- Güneş Kalkanı: Güneş kreminin altına uygulandığında, güneşin verdiği hasarı nötralize eder.
Hangi Formunu Seçmeli?
C vitamini çok kararsızdır, havayla temas edince bozulur (oksitlenir ve kahverengiye döner).
Saf Askorbik Asit: En etkili formdur ama en çabuk bozulan ve cildi en çok irite edendir (Hassas ciltler dikkat!).
Sodium Ascorbyl Phosphate: Daha stabildir, akneye meyilli ciltler için harikadır.
C Vitamini SSS
C vitamini serumu sabah mı akşam mı?
En ideali sabahlardır. Çünkü C vitamini bir antioksidandır, gün içinde maruz kalacağınız güneşe ve kirliliğe karşı cildinizi korur. Ancak sabah sürüyorsanız üzerine mutlaka Güneş Kremi sürmek zorundasınız, yoksa leke yapabilir. Akşam da kullanılabilir.
Böbrek taşı yapar mı?
Yüksek dozlarda evet. C vitamini vücuttan atılırken oksalata dönüşür. Günde 1000 mg (1 gram) üzeri uzun süreli kullanım, yatkınlığı olan kişilerde böbrek taşı riskini artırabilir. Günlük 500 mg güvenli bir doz kabul edilir.
C Vitamini Serumu Kullanımı
Sadece içmek yetmez, sürmek de gerekir! C vitamini (Askorbik Asit) serumları cildin kolajen üretimini tetikler ve lekeleri açar. Sabahları temiz cilde 3-4 damla uygulamak ve üzerine mutlaka güneş kremi sürmek (C vitamini güneşe karşı hassasiyet yaratmaz ama güneşte bozulur, koruyucu ile etkisi artar) cildinizde bir 'kalkan' oluşturur. %10 ile başlayıp cildiniz alıştıkça %20 konsantrasyona çıkabilirsiniz. Eczane markalarını tercih edin çünkü C vitamini çok çabuk bozulan (oksitlenen) bir moleküldür, koyu renkli şişede olması şarttır.
C Vitamini Hangi Besinlerde Var?
Portakal ve limondan ibaret sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Yeşil biber, kivi ve kuşburnu, turunçgillerden kat kat fazla C vitamini içerir. Sigara içenlerin günlük C vitamini ihtiyacı, içmeyenlere göre 2 kat fazladır çünkü nikotin bu vitamini hızla tüketir. Eksikliğinde diş eti kanamaları (iskorbüt başlangıcı), yorgunluk ve geç iyileşen yaralar görülür.